FIETSONDERHOUD NA WINTERSE AVONTUREN: LIEFDE VOOR JE FIETS (OOK ALS ’IE ONDER DE MODDER ZIT).
Als je eenmaal begint met fietsen, ontdek je al snel dat je er eigenlijk twee hobby’s bij krijgt, vindt gravelexpert Levey van der Voort. Het fietsavontuur zelf in de bossen en natuur, én alles wat daarna komt: het onderhoud. Dat moment in de schuur of garage, met vieze handen en een tevreden trots gevoel, waarin je nog één keer terugdenkt aan die mooie rit. ''Onderhoud is voor mij geen straf, maar een soort nagenieten''. In dit blog vertelt Levey je alles over het onderhouden van je fiets in de winter.
Afgelopen jaren kwam ik tot een simpele conclusie: er zijn grofweg twee manieren om je fiets te onderhouden. Optie één is het noodzakelijk kwaad. Optie twee is je fiets na iedere rit weer tiptop, alsof hij net uit de winkel komt. Die tweede heb ik geprobeerd… Tijdrovend en laten we zeggen: dat is niet vol te houden. Ik ben groot fan van optie één. Slim, efficiënt en gericht op wat echt nodig is. Want laten we eerlijk zijn: mountainbiken en gravelen in de winter betekent modder. Veel modder. Fietsen zijn niet gemaakt om nat en vies te worden, maar we doen het toch. En daarom is het belangrijk dat je voorkomt dat vuil blijft zitten in de bewegende delen. Vuil betekent slijtage, slijtage betekent kosten, en die kun je vaak prima voor zijn.
Wanneer moet je je fiets schoonmaken?
Na een natte of modderige rit geef ik mijn fiets daarom altijd even aandacht. Geen obsessief poetsen, maar wel zorgen dat hij weer terugkomt naar een neutrale, schone basis. De aandrijflijn schoon, de ketting verzorgd, remmen vrij van vuil. Het hoeft echt niet perfect te zijn, zolang het functioneel maar klopt. Op droge zomerdagen is het verhaal trouwens heel anders. Heb je een mooi tochtje gemaakt over droge paden? Dan is een droge of licht vochtige doek vaak al voldoende. De tuinslang erbij pakken is dan eigenlijk zonde. Water is namelijk minstens zo’n grote vijand als vuil.
Na echte winterritten die nat, koud en winderig zijn, wordt onderhoud wél belangrijk. Bewegende onderdelen krijgen het zwaar te verduren en zonder aandacht slijten ze razendsnel. Ter vergelijking: vijf maanden fietsen in lekker weer levert nauwelijks problemen op. Maar een paar rondjes over natte mountainbikeparcours onder barre omstandigheden, en je remblokken kunnen zomaar volledig op zijn. Modder en zand zijn funest voor slijtdelen.
Wat moet je schoonmaken?
Mijn basisaanpak is simpel. Ik gebruik speciale fietsborstels, een emmer met een mild sopje, tuinslang en schoonmaak/smeermiddelen die passen bij het onderdeel. Geen hogedrukreiniger, die jaagt water en vuil juist je lagers in. Er bestaan speciale drukreinigers voor fietsen met lagere druk, die zijn perfect. De focus ligt op de ketting, cassette, derailleur en alles wat beweegt. Dat is het “noodzakelijke werk” waar je de meeste winst pakt.
Je fiets smeren
Voor smeren gebruik ik liever druppelolie dan spray. Kettingspray nevelt overal heen, ook waar je het niet wilt hebben. Met druppels werk je preciezer. Belangrijk detail: let altijd op dat er geen smeermiddel op je remschijven komt. Gebeurt dat toch, ontvet ze dan direct. Rijd je ermee door, dan ben je vaak je remblokjes en soms zelfs je schijven kwijt. En dat is zonde. Hoe kom je erachter? De remmen beginnen te fluiten en te piepen. Daarnaast heb ik altijd wat vet in huis om onderdelen af en toe extra liefde te geven. Ik haal mijn fiets echt niet na elke rit uit elkaar, maar zo nu en dan gaat de cassette eraf, de ketting eraf en krijgt alles een kleine onderhoudsbeurt. Dat verlengt de levensduur enorm. Het voorjaar en najaar zijn hiervoor een fijn moment.
Vreemde geluiden oplossen
Een piepje of kraakje onderweg? Grote kans dat er iets niet goed ingevet is. Vaak zit het in je zadelpen, stuurpen, trappers of kettingbladen, al klinkt het soms alsof het uit je trapas komt. Even staand fietsen of stoppen met trappen helpt om de oorzaak te vinden. Weet je waar het zit, dan is het meestal zo opgelost. Een stille fiets is een betrouwbare fiets!
Onderhoud voor avontuur
Goed onderhoud draait voor mij niet om een glimmende fiets, maar om een betrouwbare fiets. Eén die klaar is voor het volgende avontuur. Want al die modder, krassen en slijtage? Dat zijn eigenlijk gewoon restanten van mooie routes en herinneringen. En die mogen best zichtbaar blijven. Geef je fiets na winterse avonturen dus wat liefde. Niet perfect, wel slim. Dan kun jij blijven doen waar het echt om draait: buiten fietsen en nieuwe avonturen beleven.
EXTRA TIPS & TRICKS
- Katoenen (oude) shirts zijn perfecte poetsdoeken.
- Een chainchecker zorgt ervoor dat je niet door blijft rijden met een versleten ketting. Een versleten ketting slijt namelijk ook in op je tandwielen. Je ketting vervangen is niet duur, je volledige aandrijflijn vervangen wel.
- Doe na het onderhoud altijd een ‘M-check’. Tijdens het poetsen zit je namelijk met je neus boven op je fiets. Dit is direct een goed moment om een veiligheidscheck te doen. Zitten alle boutjes vast? Is slijtage of defecten zichtbaar? Spaken nog heel? etc. Online zijn er diverse filmpjes te vinden over de M-Check.
- Doe het onderhoud direct na gebruik, nat vuil is een kleine moeite om te verwijderen, oud vuil is intensiever poetswerk. Bij veel populaire fietsgebieden zijn ‘Bike Cleaners’ te vinden. Op deze punten was je gemakkelijk het vuil van je fiets zodat ‘ie thuis direct schoon de schuur in kan.
- Kettingsmeren met olie: Zet je ketting vet weg, kort je ketting oliën en niet afnemen. Zo kan het vet goed doordringen in de kettingschakels, daar is het nodig. Druppel de olie erin, niet erop. Net voor je volgende rit ga je met een doek langs de ketting en haal je het overtollige vet eraf. Vet trekt namelijk vuil aan en dat willen we juist voorkomen.
- Schuursponsjes en staalborstels zijn vanzelfsprekend een NO-GO!
- Gebruik speciale schoonmaakmiddelen en niet de agressieve varianten van de keuken/badkamer.
- Last but not least: Koop een fietsstandaard. Zo zijn je handenvrij, je fiets blijft staan en het is beter voor je rug.